Od kilkunastu lat jądro Ziemi obraca się w kierunku przeciwnym niż poprzednio?
24 stycznia 2023, 18:07Tysiące kilometrów pod naszymi stopami znajduje się wewnętrzne jądro Ziemi. To struktura o średnicy ponad 1200 km zbudowana z żelaza w formie stałej. Dwoje badaczy z Uniwersytetu w Pekinie stwierdziło właśnie, że dosłownie przed kilkunastu laty ruch obrotowy jądra niemal ustał, a następnie zaczęło się ono obracać w drugą stronę i obecnie obraca się w kierunku przeciwnym do ruchu obrotowego Ziemi.
Życie z kropli deszczu? Deszczówka mogła chronić RNA i pierwsze komórki
26 sierpnia 2024, 09:23Jedno z ważnych pytań o początki życia brzmi: w jaki sposób cząstki RNA swobodnie przemieszczające się w pierwotnej zupie zostały opakowane w chronione błoną komórki. Odpowiedź na to pytanie zaproponowali właśnie na łamach Science Advances inżynierowie i chemicy z Uniwersytetów w Chicago i w Houston oraz Jack Szostak, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. W swoim artykule pokazują, jak przed 3,8 miliardami lat krople deszczu mogły ochronić pierwsze protokomórki i umożliwić powstanie złożonych organizmów żywych.
Jak zgubić się z premedytacją? O sztuce miejskiego błądzenia na przykładzie Warszawy
3 listopada 2025, 18:32Podróże uczą nas planowania - zaznaczamy konkretne punkty na mapie, rezerwujemy noclegi, czy zapisujemy listę miejsc, które „koniecznie trzeba odwiedzić”. Bywa jednak, że największą przygodą nie jest dotarcie tam, gdzie zamierzaliśmy, tylko… pozwolenie sobie na świadome zgubienie się. W czasach, gdy staramy się, aby wszystko było mierzalne i przewidywalne, sztuka błądzenia staje się luksusem. Zwłaszcza w Warszawie, która szczególnie wynagradza tych, którzy potrafią zwolnić krok i patrzeć uważniej.
Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?
16 czerwca 2026, 09:12Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce.
Uczciwość obserwowana
29 czerwca 2006, 13:48Wrażenie bycia obserwowanym powoduje, że ludzie zachowują się uczciwiej, nawet jeżeli oczy nie są prawdziwe. Zespół z Newcastle University przez kilka tygodni monitorował, ile pieniędzy ludzie wrzucają do "skrzynki uczciwości", kupując napój (mleko, kawę lub herbatę) na uczelnianej stołówce. Naukowcy zauważyli, że płacili oni niemal trzy razy więcej, gdy zawieszony nad skarbonką plakat przedstawiał parę oczu niż wtedy, gdy widniały na nim kwiaty.
Poświęcenie dla przyjaciół i rodziny
5 maja 2007, 08:41Psycholodzy z brytyjskiego Uniwersytetu w St. Andrews badali zachowania altruistyczne. Zaobserwowali, że dla przyjaciół ludzie są w stanie wytrzymać spory ból. Mniejszy niż dla członków rodziny, ale większy, niż gdyby kierowali się tylko i wyłącznie litością w stosunku do innego człowieka.
Drapanie: uzależniająca ulga
1 lutego 2008, 10:47Posługując się funkcjonalnym rezonansem magnetycznym, naukowcy z Wake Forest University odkryli, co się dzieje w mózgu podczas drapania. Okazało się, że wyłączeniu ulegają obszary związane z przykrymi wspomnieniami i emocjami, włączają się za to rejony związane z zachowaniami kompulsywnymi (Journal of Investigative Dermatology).
Grzeczne dziewczynki lubią złych chłopców
19 czerwca 2008, 10:59Mężczyźni z antyspołeczną osobowością wydają się przyciągać kobiety. Widać to w przypadku czarnych charakterów przedstawianych w filmach, ale także w życiu. Najnowsze odkrycia psychologów mogą pomóc w wyjaśnieniu, czemu tzw. czarna triada (narcyzm, psychopatia i makiawelizm) nadal występuje w ludzkiej populacji i nie została wyeliminowana w toku ewolucji.
Swój czy wróg?
2 grudnia 2008, 23:57Stare przysłowie mówi, że najlepszych przyjaciół poznaje się w biedzie. O jego prawdziwości przekonały się nawet... ameby. Co ciekawe jednak, w trudnych chwilach nie stać ich na sentymenty i odrzucają ze swoich kolonii osobniki wyraźnie odmienne genetycznie.
Nowy pomysł na biopaliwa
23 kwietnia 2009, 10:14Choć pomysł wykorzystania celulozy w celach energetycznych ma wiele lat, dotychczas brakowało wydajnych metod rozkładania tego złożonego cukru na prostsze węglowodany. Amerykańscy badacze zidentyfikowali jednak charakterystyczne cechy cząsteczek tej substancji, dzięki którym ich rozbicie może stać się prostsze.
